Emotionele verwaarlozing gaat vaak over wat er niet was

In het boek Ongekende Gevoelens van Jonice Webb beschrijft Webb iets wat ik vaak terugzie in mijn praktijk: ouders die het goed bedoelden en liefhadden, maar emotioneel toch niet beschikbaar waren. Bijvoorbeeld door verdriet, depressie, verslaving, overbelasting, mantelzorg, een ziek kind of eigen ziekte.

En dat is zo ingewikkeld aan emotionele verwaarlozing. Het gaat niet alleen om wat je is aangedaan, maar ook om wat je hebt gemist: emotionele afstemming. Echt gezien, gevoeld en begrepen worden.

Dat gemis herinneren we ons vaak minder goed, omdat het er simpelweg niet was. Daarom zeggen veel mensen ook: “Ik had eigenlijk een fijne jeugd. Er is niets ernstigs gebeurd.” En toch worstelen ze later met leegte, somberheid, aanhoudende klachten of een groot gebrek aan zelfliefde.

Liefhebbende ouders die hun best doen, maar weinig aandacht hebben voor jouw gevoelens, daar is veel moeilijker boosheid of verdriet over te voelen. En toch kun je je als kind ongezien of eenzaam hebben gevoeld.

En omdat er geen duidelijke ‘schuldige’ gebeurtenis is, leg je de oorzaak vaak bij jezelf.

Ik hoor het vaak:

“Ik heb niks te klagen.”

“Ik heb niets vervelends meegemaakt. Er was geen groot trauma.”

“Mijn ouders deden echt hun best.”

En dat geloof ik ook.

Maar de vraag is soms niet alleen: wat is er gebeurd?

Maar ook: wat was er niet?

Zodat we alsnog kunnen leren onszelf te geven wat we vroeger hebben gemist: aandacht voor onszelf, afstemming op onze eigen binnenwereld, onze emoties en zelfcompassie.